Pilates stüdyosu açmak: reformer sayısı, kontenjan ve ders paketi

Eğitmen belgesi: kimi çalıştırabilirsiniz?

Yönetmelik, stüdyoyu işletenden belgeli bir eğitmen bulundurmasını istiyor. Eğitmenle bir yıllık sözleşme yapılır, çalışma saatleri ve izin günleri sözleşmeye yazılır, eğitmenin belgesi salonda herkesin göreceği yere asılır. Stüdyonun sahibi de belgeli bir eğitmense bunun yeterli olup olmadığını ve sözleşme şartının nasıl karşılanacağını il müdürlüğünüze sorun.

Kademe konusunda federasyonun salon talimatı açık: pilates dersi veren her eğitmende en az ikinci kademe belge ve çalıştığı yıl için vize aranıyor. Birinci kademe belgesi olan biri grubu tek başına çalıştıramıyor; üst kademeli bir eğitmenin yanında yardımcı olarak çalışabiliyor. Yönetmelik de genel kural olarak ikinci kademeyi arıyor. Salon talimatı 2019 tarihli ve belgeleri hâlâ antrenörlük belgesi diye anıyor; güncel uygulamayı federasyona sorun.

Aynı talimata göre bir eğitmen en fazla iki salonla sözleşme yapabilir. Eğitmeninizle yollarınız yıl içinde ayrılırsa 15 gün içinde yeni bir eğitmenle sözleşme imzalamanız ve bunu federasyona bildirmeniz gerekir. Bu yüzden gerektiğinde çağırabileceğiniz ikinci bir belgeli eğitmen tanımak işe yarar.

Federasyonun 2026 tarihli eğitmen eğitimi talimatı pilates belgelerini üç kademeye ayırıyor: yardımcı eğitmen (birinci), temel eğitmen (ikinci) ve kıdemli eğitmen (üçüncü). Temel eğitmen eğitimine, yardımcı eğitmen belgesinin üzerinden en az bir yıl geçmiş ve bir gelişim seminerine katılmış olanlar alınıyor. Birinci kademeye spor bilimleri alanında lisans mezunları ya da Bakanlığın temel eğitim sınavını geçenler başvurabiliyor; federasyonun 2025 kurs duyurusuna göre başvuru e-Devlet'teki Spor Bilgi Sistemi üzerinden yapılıyor. İşe alırken eğitmenin kademesine ve o yılın vizesine bakın.

Alan hesabı: reformer başına ne kadar yer?

Federasyonun salon talimatı, pilates yapılan alanın en az 30 m² olmasını ve tavanın en az 2,50 metre yükseklikte olmasını istiyor. Zemin ahşap ya da PVC olabilir; beton, granit ve seramik olmamalı. Salonda en az birer reformer, chair ve barrel ile mat, çember, top ve lastik gibi yardımcı malzemeler bulunmalı.

Kaç reformer sığacağını alet ölçüsünden hesaplayın. Ticari bir reformer yaklaşık 2,4 metre boyunda ve 60 santim eninde. Yurt dışındaki bir reformer satıcısının stüdyo rehberi, üyenin alete rahatça inip binmesi ve eğitmenin aralarda dolaşması için reformer başına yaklaşık 3,7–4,6 m² çalışma alanı öneriyor. İki sıra alet arasına da en az 90 santimlik bir geçiş bırakılıyor.

Örneğin altı reformer için yaklaşık 22–28 m² çıkar; bu, federasyonun 30 m²'lik alt sınırının altında kalır. Buna chair ve barrel'ın yeri, mat dersi alanı, depo, karşılama bölümü ve aşağıdaki zorunlu bölümler eklenir. Kira sözleşmesini imzalamadan önce aletlerin yerleşimini ölçekli bir kâğıda çizin; bir kolon ya da içeri açılan bir kapı bir aleti sığmaz hâle getirebilir.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'e 2022'de özel spor tesisleri için bir bölüm eklendi; salon, stüdyo ve akademi gibi yerler bu bölümün kapsamında. Ruhsat için aranan başlıca şartlar:

• En az 8 m²'lik bir soyunma odası, içinde duş kabini ve tuvalet. Kadın ve erkek üyeler aynı saatlerde çalışıyorsa bunlardan ikişer tane.
• Üye sayısına yetecek kadar dolap ve askılık
• En az 15 m²'lik bir dinlenme ya da bekleme salonu
• Kapalı alanda ısının kışın 18 °C'nin altına inmemesi, yazın 24 °C'yi geçmemesi
• Çalışma alanında kolon gibi engel olmaması, keskin kenarların yumuşak malzemeyle kaplanması
• Engellilerin kullanabileceği düzen, çalışır aydınlatma ve havalandırma

Kontenjan: bir derse kaç kişi alınır?

Reformer dersinde üst sınırı alet sayısı koyar: altı aletiniz varsa derse en çok altı kişi alırsınız. Ama sınırı yalnız alet belirlemez. Eğitmenin her üyeyi görüp düzeltebileceği sayı ve üyelerin seviyesi de hesaba girer. Başlangıç, orta ve ileri seviyeyi ayrı derslerde toplamak eğitmenin işini kolaylaştırır. Birinci kademe belgeli bir yardımcı eğitmeni grup dersine ancak üst kademeli bir eğitmenin yanında koyabilirsiniz.

Mat derslerinde alet yok ama zemin var. Ruhsat yönetmeliği, spor yapılan yerin sporcu sayısına göre yeterli olmasını istiyor. Mat sayısını salonu ölçerek, iki mat arasında kolların ve bacakların açılacağı boşluğu bırakarak belirleyin.

Haftalık kapasitenizi de baştan çıkarın: alet sayısı çarpı haftalık grup dersi sayısı. Birebir ya da duo dersi grup salonunda aynı saate koyarsanız kullandığı aletleri o saatin kontenjanından düşün. Bir de asgari katılımcı kararı verin: derse en az kaç kayıt gelirse yapacağınızı ve ders yapılmayacaksa üyelere nasıl haber vereceğinizi önceden yazın.

Ders paketi nasıl fiyatlanır: birebir, duo, grup

Fiyatı kişiden değil, bir eğitmen saatinden başlayarak kurun. Birebir derste bir eğitmenin saati ve bir alet tek üyeye ayrılır; fiyat o saatin bütün maliyetini ve kârınızı taşımalıdır. Duo derste aynı saati iki kişi paylaşır. Kişi başı fiyat birebirden düşük olur; iki üyenin ödediği toplam birebir fiyatını geçerse o saat daha verimli kullanılmış olur.

Grup dersinde kişi başı fiyat en düşük olandır; hesabı tam doluluğa göre yapmayın. Örneğin altı kişilik derste ortalama dört kişi bekliyorsanız o saatin getirisini dört kişiyle hesaplayın. Fiyat ancak böyle gerçekçi olur.

Çok derslik pakette ders başı fiyatı düşürebilirsiniz. İndirimi, üyenin düzenli gelmesinin size sağladığı öngörülebilirliğin karşılığı olarak düşünün. Paketin süresini ders sayısından ve haftalık sıklıktan çıkarın: haftada iki derse gelen biri 8 derslik paketi dört haftada bitirir. Hastalık ve tatil için birkaç haftalık pay eklemek, süre dolunca çıkabilecek tartışmaları azaltabilir.

Fiyat listenizle ilgili bir kural da var: Özel Beden Eğitimi ve Spor Tesisleri Yönetmeliği, ücret tarifesinin tesiste görülebilecek bir yere asılmasını istiyor ve aynı maddede il müdürlüğü onayından söz ediyor. Tarifenizi onaylatmanız gerekip gerekmediğini ve fiyat değiştirdiğinizde ne yapacağınızı il müdürlüğünüze sorun.

Doluluk ve başabaş: kaç ders satmanız gerekir?

Doluluk, satılan yerin satılabilir yere oranıdır. Başabaş doluluğu ise giderlerinizi tam olarak karşılayan orandır. Hesabı bir örnekle görelim.

Örneğin 6 reformeriniz var ve haftada 25 grup dersi açıyorsunuz. Ayı dört hafta sayarsak 6 × 25 × 4 = 600 satılabilir yer eder. 8 derslik paketi 4.000 TL'ye satıyorsanız ders başı geliriniz 500 TL'dir. Kira, aidat, ısınma, muhasebe ve kredi taksiti gibi sabit giderler ayda 120.000 TL, eğitmene ders başına ödediğiniz ücret 600 TL olsun; ayda 100 ders için eğitmen gideri 60.000 TL eder.

Toplam 180.000 TL'lik gideri karşılamak için 180.000 ÷ 500 = 360 yer satmanız gerekir. 360 ÷ 600 = %60: bu programla başabaş doluluğunuz yüzde 60'tır. Bu rakamlar varsayımdır; kendi giderlerinizi ve fiyatlarınızı koyun. Fiyatlarınıza KDV dahilse geliri KDV'siz tutarla hesaplayın; oranı muhasebecinize sorun.

Başabaşın altında kalıyorsanız üç kolunuz var: fiyat, ders sayısı ve gider. Hep boş kalan bir saati kapatmak eğitmen giderini düşürür ama satılabilir yeri de azaltır; kararı ders ders doluluğa bakarak verin. Birebir ve duo derslerini hesaba ayrı satır olarak ekleyin. Her ay yenileyeceğiniz üç formül şunlar:

• Satılabilir yer = alet sayısı × haftalık grup dersi sayısı × 4
• Ders başı gelir = paket fiyatı ÷ paketteki ders sayısı
• Başabaş doluluk = (aylık sabit gider + aylık eğitmen gideri) ÷ (satılabilir yer × ders başı gelir)

Paket satışında süre, cayma ve fesih

Ders paketinin süresi için 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un genel kurallarına bakmak gerekir. Bu kurallardan iki şey çıkar: yazılı koşullar üyenin anlayacağı açık bir dille yazılmalı ve satıştan sonra onun zararına değiştirilmemeli.

Uygulamada yapılacak iş şu: paketin ders sayısını, bitiş gününü, ders iptali ve erteleme kuralını satış belgesine yazın, bir örneğini üyeye verin. Süreyi, düzenli gelen bir üyenin rahatça bitirebileceği uzunlukta tutun. Sözleşme metninizi kullanmaya başlamadan önce bir avukata okutun; okuturken şu başlıkları birlikte gözden geçirin:

• Kanun, sözleşme koşullarının süre boyunca tüketicinin zararına değiştirilmesini yasaklar. Satılmış bir paketin süresi sonradan kısaltılamaz, ders sayısı azaltılamaz.
• Üyeyle müzakere edilmeden hazır metne konan ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde onun aleyhine dengesizlik yaratan şart haksız şarttır ve hükümsüzdür. Birden çok anlama gelen bir şart tüketicinin lehine yorumlanır.
• Paketi internet ya da telefon gibi uzaktan bir yolla, üyeyle yüz yüze gelmeden satıyorsanız mesafeli sözleşme kuralları uygulanabilir; bu kurallarda tüketicinin genel olarak 14 günlük cayma hakkı vardır. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği, aksi kararlaştırılmadıkça, bu süre dolmadan tüketicinin onayıyla hizmete başlanan sözleşmeleri istisna sayıyor.
• Bedeli üyeden birkaç parça hâlinde kendiniz tahsil ediyorsanız satış, taksitle satış hükümlerine girebilir: sözleşme yazılı olmalıdır ve tüketicinin yedi günlük cayma hakkı vardır. Bu süre dolmadan üyenin onayıyla derslere başlanmışsa cayma hakkı kullanılamaz.
• Aylık ya da yıllık süreli üyelik abonelik sözleşmesi sayılabilir. Kanun, süreli aboneliğin üyenin onayı olmadan kendiliğinden uzamasına izin vermez; bir yıldan uzun ya da süresiz abonelikte tüketiciye gerekçe göstermeden fesih hakkı tanır.

Bu işi programla yapmak

Dükkan Defteri'nin pilates ve yoga stüdyoları için sunduğu Spor Defteri'nde grup dersinin kontenjanına reformer sayınızı yazarsınız; kontenjan dolunca o derse vitrinden kayıt alınmaz. Duo ders, kontenjanı 2 olan bir grup seansı olarak açılır. Ders paketine son kullanma günü koyabilirsiniz; o gün geçince paketten ders düşülmez, üye de paketinde kaç ders kaldığını kendi telefonundan görür. Aletler tek tek kaydedilmez; kontenjanı alet sayınıza göre siz belirlersiniz.