Fizyoterapist pilates stüdyosunda ders verebilir mi?

Sağlık Bakanlığı yazısı ne diyor?

Derneğin Nisan 2025 duyurusunda Sağlık Bakanlığı yazısının görüntüsü de yer alıyor. Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 21 Eylül 2022 tarihli bu yazısı, gereği için Gençlik ve Spor Bakanlığına, bilgi için derneğe gönderilmiş. Ele aldığı sorun, danışmanlık merkezi olarak çalışan fizyoterapistlerden denetimde pilates ve reformer için antrenörlük belgesi istenmesi. Halk arasında klinik pilates denen uygulama bu tartışmanın konusu.

Yazı 1219 sayılı Kanun'un ek 13. maddesindeki meslek tanımına dayanıyor. Kanuna göre fizyoterapist, hastalık dışındaki durumlarda kişinin fiziksel aktivitesini düzenleyen koruyucu ve geliştirici programları kendisi belirleyip uygular; hastalıkta ise fiziksel tıp ve rehabilitasyon alanındaki hekimin teşhisine ve tedavi yönlendirmesine bağlı çalışır. Yazının son cümlesi, fizyoterapi merkezlerinde pilates ve reformer kullanımının Gençlik ve Spor Bakanlığınca yeniden değerlendirilmesini rica ediyor.

Dernek bu yazıyı, fizyoterapistlerin pilatesi Gençlik ve Spor Bakanlığına bağlı kurslara katılmadan uygulayabileceği biçiminde özetledi. Yazı Bakanlığın fizyoterapistin yetkisine dair görüşünü içeriyor; ama bir izin ya da yeni bir kural koymuyor, sonuç kısmı başka bir bakanlığa yöneltilmiş bir rica.

Federasyonun Ekim 2025 duyurusu bu yazıya itiraz ediyor. Duyuruya göre Sağlık Bakanlığının görüşü tavsiye niteliğinde ve Gençlik ve Spor Bakanlığının verdiği cevaptan hiç söz edilmemiş; duyuruda aktarılan 11 Ekim 2022 görüşü de Sağlık Bakanlığı yazısındaki ifadelere değiniyor. Federasyon, pilates yasayla tanınmış bir spor dalı olduğu için fizyoterapi merkezlerinde pilates dersi yaptırılamayacağını, dernek ya da özel kuruluş onaylı belgelerin resmî geçerliliği bulunmadığını ve eğitmen belgesi vereceğini ileri sürenler hakkında suç duyurusunda bulunacağını yazıyor.

Stüdyo sahibi neye bakmalı?

Tedavi amaçlı egzersiz ayrı bir mevzuata girer. Sağlık Bakanlığının Mart 2025'te yayımladığı serbest meslek icrası yönetmeliği fizyoterapisti de kapsıyor; buna göre meslek mensubu kendi adına ruhsatlandırılmış bir birim olmadan sağlık hizmetini danışmanlık, eğitim ya da başka bir ad altında sunamaz, başka bir kurumun ruhsatına ya da iznine dayanarak da sunamaz. Aynı yönetmelik bu birimin içinde başka amaçlı bir işyeri bulunmasını yasaklıyor; spor tesisi de açılış izninde yazan spor dalları ve amaç dışında kullanılamıyor. Stüdyoyla sağlık birimini aynı mekânda birleştirmeyi düşünüyorsanız ya da kendi biriminizde reformerla tedavi egzersizi yaptırıyorsanız, iki kurumun tutumu ayrıştığı için il sağlık müdürlüğünden ve Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünden yazılı görüş alın.

Zamanlamayı da hesaba katın. Federasyonun güncel eğitmen eğitimi talimatında ikinci kademenin adı temel eğitmenlik; bu eğitime, yardımcı eğitmen (birinci kademe) belgesini en az bir yıl önce almış ve bir gelişim seminerine katılmış kişiler girebiliyor. Talimatta üniversite mezunlarına tanınan muafiyetler spor bilimleri ve beden eğitimi alanlarıyla sınırlı, fizyoterapi mezunlarına özgü bir hüküm yok; yani belgesi olmayan bir fizyoterapistin tek başına ders verebileceği kademeye ulaşması en az bir yıl sürüyor. Federasyon Ekim 2025 duyurusunda fizyoterapistlerin daha önce aldığı derslerden muaf tutulması için girişimde bulunacağını yazmıştı; güncel durumu federasyona sorun.

Kadronuza bir fizyoterapist katılacaksa işe başlamadan şunları kontrol edin:

• Belge Türkiye Cimnastik Federasyonundan mı, kademesi en az ikinci mi, bu yılın vizesi yapılmış mı? Talimat federasyon belgesi arıyor; dernek ya da kurs sertifikası bu şartı karşılamaz.
• Belge birinci kademedeyse fizyoterapisti derse tek başına değil, üst kademeli bir eğitmenin yanında yardımcı olarak yazın.
• Bir yıllık sözleşme yapın, çalışma saatlerini ve izin günlerini içine yazın, belgeyi salonda görünür bir yere asın ve yeni eğitmeni federasyona bildirin. Başka salonlarda da ders veriyorsa sorun: talimat bir eğitmenin en çok iki salon ya da merkezle sözleşme yapmasına izin veriyor.
• Tanıtımda tedavi vaat etmeyin; hasta kabul edildiği izlenimini ve "klinik" gibi sağlık kuruluşunu çağrıştıran adları kullanmayın, çünkü stüdyonun izni spor faaliyeti içindir.

Randevular için iki ayrı ürün

Dükkan Defteri'ne kaydolurken sektörünüzü seçersiniz: pilates ve reformer stüdyoları için Spor Defteri, fizyoterapi hizmeti veren birimler için Klinik Defteri açılır. Kontenjanlı grup seansı Spor Defteri'nde vardır; Klinik Defteri ise randevu, seans paketi ve ödeme kaydı içindir, SGK ya da e-Nabız bağlantısı yoktur.