Salon açmak kârlı mı: gelir-gider hesabı nasıl yapılır

Gider listesi: gördüğünüz ve görmediğiniz kalemler

Gider iki grupta toplanır. Bir kerelik açılış giderleri: depozito, dekor ve tadilat, cihaz ve mobilya, ilk malzeme stoğu, belge ve ruhsat giderleri, açılış reklamı. Aylık sabit giderler: kira, personel, fatura, sigorta, muhasebe ve reklam. Bunlar müşteri gelse de gelmese de ödenir.

Çoğu kişi kira ve personeli hesaplar, ama aşağıdaki kalemler listeden unutulur. Her birinin tutarı kişiye ve işletmeye göre değişir; bu yüzden tutar yazmıyoruz, mali müşavirinize sormanız gereken kalemler olarak sayıyoruz:

• Vergi: vergi türünüz ve ödeme dönemleriniz. Bazı ödemelerde vergi kesintisi olup olmadığını da muhasebecinize sorun.
• Kendi sigortanız: salon sahibi olarak bağımsız çalışan sigortalılığı (Bağ-Kur olarak bilinen 4/b) kapsamında aylık prim ödemeniz gerekebilir; tutarı SGK'dan ya da mali müşavirinizden öğrenin.
• Çalışan sigortası: çalıştırdığınız kişiler için işveren olarak ödediğiniz prim ve diğer yükümlülükler maaştan ayrı bir kalemdir.
• Meslek odası aidatı: oda kaydınızla ilgili aylık ya da yıllık ödemeler.
• Muhasebe: mali müşavirin aylık ücreti.
• Kart komisyonu: kartla alınan ödemede salona geçen tutar, müşterinin ödediğinden düşük olabilir. Bunu bankanızdan ya da ödeme kuruluşunuzdan öğrenin.
• Sarf malzeme ve temizlik: kâğıt havlu, eldiven, dezenfektan gibi her hizmetle azalan kalemler.
• Bakım ve yenileme: cihaz arızası, koltuk ve ekipman yenilemesi, aydınlatma.
• Boş dönem: ilk aylarda doluluğun düşük olması ve mevsimsel dalgalanmalar.

Başabaş: kâra geçmek için kaç müşteri gerekir?

Başabaş, gelirin giderleri tam karşıladığı noktadır. Hesabı basittir: Aylık sabit gideri, bir hizmetten geriye kalan tutara bölersiniz. Geriye kalan tutar, hizmet ücretinden o hizmete bağlı değişken giderin (kullanılan ürün gibi) çıkarılmasıyla bulunur.

Varsayımsal hesap: Aylık sabit giderin 100.000 TL, ortalama hizmet ücretinin 1.000 TL ve hizmet başına ürün giderinin 200 TL olduğunu düşünelim. Bu rakamlar yalnız aritmetiği göstermek için seçildi, gerçek bir salonun verisi değildir. Hizmet başına geriye 800 TL kalır. 100.000'i 800'e bölünce 125 hizmet çıkar. Salon ayda 26 gün açıksa günde yaklaşık 4,8 müşteri, yani günde 5 müşteri demektir.

Bu sayı kâr değil, başabaştır. Günde 5 müşteriyle kasada para kalmaz; kâr bu sayının üstündeki her müşteriden gelir. Kâr hedefi için aylık sabit gidere kendi hedefinizi ekleyin ve aynı bölümü tekrarlayın.

Hizmet fiyatı yükseldikçe başabaş müşteri sayısı düşer, kira yükseldikçe artar. Hesabı yaparken fiyatı yalnız rekabete göre değil, giderlerinize göre de gözden geçirin. Fiyatı nasıl belirleyeceğinizi hizmet fiyatı rehberinde anlattık.

Kendi rakamlarınızla hesaplayın

Yukarıdaki hesabı elle yapmak yerine salon açılış maliyeti hesaplayıcısını kullanın. Kira, depozito, dekor, cihaz, ilk stok, personel, yasal ve belge giderleri, vergi ve muhasebe, sigorta, reklam ve ilk üç ay işletme sermayesi gibi kalemlerini yazarsınız. Araç toplam açılış maliyetini, aylık sabit gideri, başabaş için gereken aylık ciroyu ve günlük müşteri sayısını hesaplar.

Kutular boş açılır; hazır rakam yok. Vergi gideri için de oran sormaz: mali müşavirinizden öğrendiğiniz aylık tutarı yazarsınız. Sonuç bir hesaptır, tavsiye değildir.

Hesabı üç farklı senaryoyla deneyin: beklediğiniz durum, kötümser durum (hizmet ücreti ya da müşteri sayısı düşük) ve iyimser durum. Kötümser senaryoda kasanın ilk üç ayı taşıyıp taşıyamadığına bakın.

Hesabı bozan beş sık hata

Salon hesaplarını bozan hatalar çoğu zaman aynıdır. Bunları listeye karşı kontrol edin:

• Cirodan hareket etmek: ciro, kâr değildir; giderleri çıkarmadan 'ayda şu kadar kazanırım' denmez.
• Kendi maaşını yazmamak: emeğiniz bedelsiz hesaplanırsa gerçek durum görünmez.
• Dolu salon varsaymak: açılıştan sonraki ilk aylar çoğu zaman beklenenden boştur; hesaba dolu bir ay yazmayın.
• Tek bir ortalama ücret kullanmak: kısa ve pahalı hizmetlerle uzun ve ucuz hizmetler aynı ortalamada kaybolur.
• Yenileme ve arıza payı koymamak: cihaz ve mobilya eskir, bakım ister.
• Müşteriyi çalışana bağlı bırakmak: müşteri salonla değil, ustayla bağ kuruyorsa usta ayrıldığında ciro düşebilir.

Usta ya da ortak ayrılırsa müşteri kimin?

Salon gelirinin büyük kısmı tek bir ustanın müşterisinden geliyorsa, o kişi ayrıldığında hesabınız bozulur. Bu, bir hukuk sorusundan önce bir iş modeli sorusudur. Müşterinin salona bağlılığını güçlendiren şeyler: salonun adıyla randevu alınması, müşterinin salonun kayıtlarında bulunması, birden fazla çalışanla tanışması ve salonun kendi iletişim kanalı.

Müşteri bilgilerinin ve ayrılma durumunda nelerin geçerli olacağının sözleşmede yazılması önemlidir; ancak bunun hukuki sonuçları kişiye ve sözleşmeye göre değişir. Ortaklıkta da kâr, zarar ve ayrılma şartlarını yazılı hâle getirmeden başlamayın ve bir avukata danışın. Müşteri verilerinin kullanımıyla ilgili kişisel veri kurallarını da unutmayın.

Dükkan Defteri'nde randevular ve müşteri kayıtları salonun kendi hesabında tutulur. Bu bir hukuki koruma sunmaz, yalnız kayıt düzeni sağlar.

Karar vermeden önce kendinize sorun

Rakamlar çıktıktan sonra karar için birkaç soru işinize yarar. Kasadaki para ilk üç ay boyunca hiç müşteri gelmese de giderleri taşır mı? Başabaş müşteri sayısı, çevrenizdeki müşteri yoğunluğuna ve salonun koltuk sayısına göre gerçekçi mi? Kirayı ve personel gideri sabitleyen sözleşmelerden çıkış şartları nedir? Kendi maaşınızı ayırdıktan sonra da hesap tutuyor mu?

Bu soruların her birine 'evet' diyemiyorsanız, planı küçültmek (daha küçük bir yer, daha az çalışan, daha az cihaz) ya da açılışı ertelemek hesabı daha rahat bir yere taşıyabilir. Kararı hesabın sonucu değil, sizin riskle olan ilişkiniz verir; hesap yalnızca karar verirken elinizdeki en somut bilgidir.

Açıldıktan sonra hesabı canlı tutmak

Başabaş hesabı bir kez yapılıp rafa kalkmaz. Açıldıktan sonra her ay gerçek müşteri sayınızı, ortalama ücretinizi ve gerçekleşen giderlerinizi hesabın yanına koyun. Fark nerede açılıyorsa orada çalışın: müşteri mi az, ücret mi düşük, gider mi yüksek?

Dükkan Defteri'nde randevular takvimde toplanır, satışlar kasada kaydedilir; böylece ay içinde kaç müşteriye hizmet verdiğinizi tahminle değil kendi kayıtlarınızla görürsünüz. Randevuya gelmeyen müşteri geliri düşürür: gelmeyen müşteri kaybını ayrıca hesaplayabilirsiniz. Salon düzenini ve randevu yönetimini kuaför randevu programı sayfasında görebilirsiniz.