Diyetisyen ve psikolog sponsorlu reklam verebilir mi?

İstisna: açılıştan sonraki ilk ay

Yönetmelik, sağlık tesislerine açılış tarihini izleyen ilk bir ay boyunca bütün platformlarda ücretli tanıtım yapma izni tanır. Bu izin yönetmeliğin öteki hükümlerine uyma şartına bağlıdır; o ay yayınlanan tanıtımda da ücret bilgisi, danışan teşekkürü ya da yanıltıcı ifade bulunamaz.

Sağlık tesisi, yönetmelikte özel sağlık kuruluşu olarak tanımlanır. Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik de diyetisyenin ya da klinik psikoloğun serbest çalıştığı sağlık meslek hizmet birimini özel sağlık kuruluşu sayar. Ancak aynı yönetmelik, birimde talep yaratmaya yönelik tanıtımı ayrıca yasaklar. Ruhsatlı biriminiz olsa bile ilk ay tanıtımını planlamadan önce il sağlık müdürlüğüne danışın. Ruhsatlı biriminiz yoksa, örneğin yalnız çevrim içi görüşme yapıyorsanız, istisnanın size uygulanacağını varsaymayın.

Görsel için ayrı bir sınır da var: yönetmelik, paylaşılan görsel içeriğin ücret verilerek yayınlatılmasını yasaklar. Instagram gibi görsele dayanan bir mecrada ilk ay izninin bu hükümle birlikte nasıl işleyeceği metinden net çıkmıyor.

Türkçe dışındaki dillerde, yurt dışına yönelik ücretli tanıtım ise yalnız sağlık turizmi yetki belgesi olan tesislere ve aracı kuruluşlara tanınan ayrı bir düzendir; orada da reklamın hedef kitlesi yurt içi olamaz.

Her paylaşımda uyulacak kurallar

Aşağıdaki kurallar hem sıradan gönderide hem de ilk ayın ücretli tanıtımında geçerlidir.

• Danışanın ya da yakınının teşekkür ve memnuniyet sözlerini tanıtımda kullanmayın; bir teşekkür mesajının ekran görüntüsünü paylaşmak da buna girer.
• Sertifika ya da benzeri bir eğitim belgesine dayanan alan unvanı kullanmayın. Diplomanızdaki alanda aldığınız eğitimleri ve Bakanlıkça tescilli sertifikaları özgeçmiş bilgisi olarak yazabilirsiniz.
• Ücret, fiyatta düşüş ya da promosyon bilgisi paylaşmayın; çekiliş gibi özendirici pazarlama yollarına başvurmayın.
• Bir firmanın, ürünün ya da markanın açık veya örtülü tanıtımını yapmayın, bu amaçla bağlantı da vermeyin; gıda takviyesi gibi bir ürünün markasıyla yapılan tanıtım iş birlikleri de bu yasağa girer.
• Bilimsel ve klinik olarak kanıtlanmamış bir yöntemle tedavi ettiğiniz ya da tedaviye yardımcı olduğunuz izlenimini veren ifadelerden kaçının.
• İçeriği, okuru size ya da kuruluşunuza doğrudan veya dolaylı biçimde yönlendirecek şekilde kurmayın. Danışan kabul ettiğiniz yer ve saati ise paylaşabilirsiniz; yönetmelik bu bilgiyi tanıtım kapsamında sayar.
• Kişinin bilgisi ve rızası olmadan telefonla arayarak, kısa mesaj, e-posta ya da sosyal medya mesajı göndererek tanıtım yapmayın.
• Danışana ait fotoğraf ya da videoyu yalnız onun açık rızasıyla kullanın; danışan bu izni dilediği an geri çekebilir.
• Görselli gönderileri beğeniye, yeniden paylaşıma ve benzeri etkileşimlere kapatın. Bu şart teşekkür görselleriyle aynı bentte geçse de genel yazılmıştır; bütün görsellerde uygulamak en güvenli yoldur.
• Yurt içine yönelik tanıtım görsellerine, yönetmeliğin 7. maddesinde yazılı olan ve sonuçların kişiden kişiye değişebileceğini belirten uyarı cümlesini kolay okunur biçimde ekleyin.
• İnternet siteniz varsa bilgilendirmenin son güncelleme tarihini ve site editörüne ulaşılacak iletişim bilgisini açıkça yazın.

Emin olamadığınızda kime sorulur?

İl sağlık müdürlükleri sosyal medyayı ve internet sitelerini düzenli olarak tarar; kurala aykırı bulunan tanıtım ildeki değerlendirme komisyonunda karara bağlanır. Ruhsatlı kuruluşa yönetmeliğin ekindeki idari yaptırımlar uygulanır; mesleğini serbest icra etmeyen meslek mensubu için ise durum Reklam Kurulu'nda değerlendirilmek üzere Ticaret Bakanlığı'na ya da ticaret il müdürlüğüne bildirilir.

Metnin net olmadığı üç noktayı yayınlamadan önce bağlı olduğunuz il sağlık müdürlüğüne sorun: ilk ay izninin serbest çalıştığınız birime uygulanıp uygulanmadığı, o ay görselli ücretli tanıtım yapılıp yapılamayacağı ve etkileşim kapatma ile uyarı cümlesi şartlarının sizin görsellerinizde nasıl uygulanacağı.

Psikoloji lisansıyla çalışıyorsanız durumunuzu ayrıca netleştirin. 1219 sayılı Kanun'un ek 13. maddesi klinik psikoloğu sağlık meslek mensubu olarak tanımlar; lisans diplomalı psikolog bu maddede ayrı bir meslek olarak tanımlanmaz. Bunu reklam serbestliği olarak okumayın: hangi kuralların size uygulandığını müdürlükten ya da bir avukattan öğrenin.